بختج بختج : آب انگور پخته‌شده « 1 » ( - - ) آب انگور ) . بختى بختى : شتر خراسانى . از آن به مناسبت در بابهاى زكات ، حج ، تجارت و اطعمه و اشربه سخن رفته است . زكات : شتر اصيل عربى و بختى در زكات يك جنس محسوب مىشوند ؛ بنابراين اگر در مجموع به حدّ نصاب ( - - ) نصاب ) برسند زكات واجب مىشود ؛ ليكن در اينكه مالك مىتواند هريك از آن دو را - هرچند از نظر قيمت متفاوت باشند - به عنوان زكات بدهد يا در صورت تفاوت قيمت ، رعايت حدّ متوسط لازم است ، اختلاف مىباشد . بنابر قول دوم ، ارزش شتر پرداختى به عنوان زكات بايد نصف مجموع قيمت عربى و بختى باشد . به عنوان مثال اگر قيمت عربى دو هزار تومان و قيمت بختى هزار تومان باشد ، شترى با قيمت 1500 تومان پرداخت مىشود . « 1 » حج : برخى در قربانى حج كشتن بختى را مجزى نمىدانند . « 2 » تجارت : گوشت شتر عربى و بختى يك جنس به شمار مىرود ؛ ازاين‌رو زيادى گرفتن در معاملهء آن دو با هم - مانند فروختن يك كيلو گوشت شتر عربى در برابر دو كيلو گوشت شتر بختى - ربا ( - - ) ربا ) و حرام است . « 3 » اطعمه و اشربه : برخى قدما خوردن گوشت بختى را مكروه دانسته‌اند . « 4 » ( - - ) شتر ) بخر بخر : بوى بد دهان . در بعضى كلمات « بخر » بر بوى بد فرج زن نيز اطلاق گرديده و به آن در باب تجارت اشاره شده است .

--> ( 1 ) . مجمع البحرين / واژهء « بختج » . 1 . جواهر الكلام 15 / 151 - 152 2 . المقنعة / 583 ؛ وسائل الشيعة 14 / 95 3 . جواهر الكلام 23 / 355 4 . الكافى فى الفقه / 279 .